Dos grupo ta trahando riba plannan pa desaroya terreno di refineria
Ultimo dianan tabatin dos grupo cu tin masha interes p’e terreno di Refineria di Aruba (RdA), cu ta motibo cu nan a bin Aruba pa haci nan investigacion pa studia e posibilidadnan cu lo por tin p’e terreno. Gobierno mes di su parti no ta kere den un posibel re-apertura di e refineria, pero si den otro desaroyonan, cu sigur lo yuda economia di Aruba en general Nos ta cuminsa cu e compania Mas Global Inc., cu tin su sede na San Francisco, California. Nan a bin cu henter un team pa haci nan due-diligence di henter e compleho di e refineria. E grupo aki tin sosten di Presidente Donald Trump, kende su Gobierno ta dispuesto pa cubri tur gasto envolvi. Mas Global Inc. No ta un compania pa construi ningun refineria, pero ta un compania cu por yuda desaroya conceptonan nobo di henter e compleho y lo busca compania interesa pa ehecuta y haci e inversionnan necesario. Nan a keda encanta di loke nan a mira y a compromete nan mes cu Gobierno cu dentro di 90 dia lo ta bek na Aruba, unda lo duna un presentacion na Gobierno di loke por y kico no, pa despues busca inversionista(nan) pa haci e trabao desea, unabes Gobierno aproba e plannan aki. Di loke nos sa ta, cu RdA a keda di manda tur data cu tin mester pa haci nan trabao. Mas Global Inc. a reuni tambe cu e.o. e grupo di Bill Amstrong, cu ta kere fervientemente cu tin gas y/of petroleo na costa nort-west di Aruba. E otro grupo cu tabata na Aruba ultimo dianan tabata e grupo Hulandes cu Mike Eman a pidi Gobierno Hulandes pa bin duna Aruba asistencia, kico por haci cu e terreno di e refineria. Di acuerdo cu nos informacion, e reunion cu p.e. SNBA tabatin cu e grupo aki, hasta un dado momento e discusionnan a bai halto, pasobra nan a bin unicamente pa averigua kico por haci cu e haf di San Nicolas y cu un representante di Rijks Waterstaat, pero ningun di nan no tin e experticio di un refineria. Pesey a califica loke cu e grupo Hulandes a bin haci ta “eenzijdig” onderzoek, sin tin experticio di energia. Con nan por duna un conseho debido na Gobierno, si Gobierno kier haya un idea kico pa haci cu henter e compleho aki. E delegacion Hulandes aki a bolbe Hulanda y a laga sa cu nan lo manda loke nan a mira y kico por ser haci, maske e lo ta limita, cu e promesa di loke bolbe na september awor cu un delegacion mas amplio. E personanan Hulandes cu a bin ta Marcelle van Valkenburg, Mark Bollen y Lex de Ridder y nan representante na Aruba ta Ruben Goedhoop. E grupo Hulandes aki ta kere cu nan lo por presenta nan plan di desaroyo te cu fin di februari 2027. Despues cu Gobierno di Aruba analisa e dos proyectonan con y ki inversion ta requeri pa desaroya henter e compleho aki, lo mester determina con lo sigui cu e terreno completo di e refineria, cu manera nos por a compronde, tin hopi potencial pa diferente proyecto pa San Nicolas sigur.
AVP ta confronta basta reto
Despues cu Mike de Meza a gradici y distancia su mes pa bira e proximo Minister di actual coalision, AVP-Futuro, por sinti cu den seno di AVP tin varios reto pa enfrenta. Pa cuminza no ta tur miembro di AVP ta di acuerdo cu e decision di Mike de Meza, siendo cu e puesto ministerial ta pa su persona, como un di e expertonan den ramo di energia y t’e candidato fuerte di San Nicolas. Retira di e forma aki di dicho posibilidad, no mester tabata un opcion, pero lo sa di respeta su decision, cu manera menciona bao di mesun siguidornan di Mike de Meza, no ta tur ta di acuerdo. Mas ainda esnan cu a haya trabao caba den actual Gobierno. E ora ta surgi e pregunta, kende lo bira re-emplasante di Mike de Meza? Dirigencia di partido AVP tin cu dicidi, y e prome yama t’e propio drs. Rene (Baba) Herde, kende a bin ta keinta banki pa Mike de Meza tur e tempo cu el a cana su proceso pa mustra cu e no a viola ningun ley. Por bisa cu drs. Rene (Baba) Herde, kende tabata nominado pa bira Minister Plenipotenciario, a pasa e screening cu exito, pero AVP-Futuro a dicidi pa nombra mr. Milly Schwengle como e Minister Plenipotencario y no tin motibo pa kit’e for di dicho posicion awor. Mike Eman for di principio di aña a anuncia di lo retira como lider di AVP y consecuentemente pa fin di aña lo baha como Prome Minister. Un decision cu a sorprende tur hende. Tur hende tabata puntra kico por t’e motibo pa tuma un decision asina drastico, siendo e tin 2 aña mas pa sigui guia e Gobierno aki. Na mi opinion e decision ta, cu Mike Eman tampoco ta pro ley di HOFA y no kier ni negoci’e. Anto mihor e baha awor, evitando HOFA, cu manera e mes a duna di conoce, ora cu a bira conoci cu Mike de Meza tambe a tuma tal posicion, alegando cu tin mas miembro di AVP, tanto den Gobierno como den Parlamento, lo no sostene HOFA manera e ta riba mesa actual, pero semper cu e opinion si cumpli cu conseho di Raad van Advies (Aruba) y conseho di Raad van State (Hulanda), e ley por haya su sosten, pero no por bisa nada ainda, pasobra Parlamento y menos ainda Gobierno no a mishi cu e asunto aki ainda. Kende lo bira susesor di Mike Eman como Prome Minister? Mayoria den seno di AVP ta di opinion cu lo ta Minister di Husticia actual, mr. drs. Arthur Dowers. Pero Dowers no por tuma tur cartera cu e actual Prome Minister Eman ta cubri. E lo por keda cu unicamente cu e cartera di husticia, lo demas mester bai pa un otro Minister (nobo). Hasta tabatin mencion di nombra Mike de Meza como Prome Minister, dunando asina San Nicolas su prome Prome Minister. Tin mencion cu e actual consehero mayor di Mike Eman lo ta un bon candidato pa bira Minister di Husticia, siendo un persona califica den e ramo aki, siendo un top den Cuerpo Policial di Aruba, referiendo na Robert Candelaria. Pero den seno di fraccion di AVP, mayoria of mihor dicho ningun di nan ta di acuerdo pa AVP cu otro vak-minister, cu e pregunta: “Pakico nan a subi lista politico anto? No ta pa sirbi nan pais sea como Minister of Parlamentario”. Laga Robert Candelaria den su posicion actual den actual Gabinete AVP-Futuro. Nan tur di fraccion di AVP ta apto pa bira Minister, pero esun mas yama actualmente, lo t’e actual Presidente di Parlamento, Marlon Sneek. Un persona merecedor di bira Minister. Pero di otro banda, Marlon Sneek, di acuerdo cu varios miembro di AVP, t’e mihor Presidente di Parlamento cu por controla oposicion. Y si Marlon Sneek ser yama mes pa bira Minister, e proximo candidato pa bira Presidente di Parlamento di John Hart, un fuerte den su maneho y sigur masha determina. Otro posibel candidato pa bira Minister di Energia y tuma e carteranan cu Mike de Meza lo a tuma, ta e actual Vice Presidente di AVP, esta Clifford Heyliger, maske e mes no kier ainda. E tabata un ex empleado di WEB, tabata tambe sindicalista, Presidente di SIWA y ta bin di San Nicolas. Manera bisa caba, tur actual miembronan di Parlamento tin e capacidad pa bira Minister, pero lo tin cu scoge e mihor. Dia 4 di october awor, fuera di tin eleccion di un lider nobo, cu te awor ta mustra t’e hoben Wendrick Cecilia, mester tin claridad tambe kende(nan) lo bira e proximo Ministernan di AVP. E.o. kende lo re-emplaza Mike Eman y kende lo re-emplaza Mike de Meza. Mester tin claridad for di awor, con futuro di AVP lo bira.

Editorial Periodismo su decadencia ta hopi serio y mashin lo determina su futuro
Celebracion di Dia di Prensa tanto aki na Aruba pero tambe rond mundo, a drenta un era asina moderno caminda e ser “periodista humano” lo sigui keda wordo influencia pa un sistema moderno conoci como AI cual ya su influencia a dominante den tur aspecto di e trabou aki. Awendia periodismo a drenta un “fast lane” asina efectivo caminda pa hopi trabou cu tin cu tuma lugar, e personal cu ta obra na un radio of television, na un corant of un website, tin na su disposicion di servicionan digital, cu practicamente por regla casi tur trabou di e periodista. Ta bin acerca c’un di e enemigonan mas grandi di e sector periodistico, t’e rol cu medionan social ta influenciando e forma di informa comunidad, cual den mayoria di caso, no ta informacionnan corecto y caminda e mesun medio social aki, ta converti su mes na hopi ocasion den un medio anti-social. Un ehempel grandi di e cambionan aki, por menciona uzo di camara di saca potret, caminda e modernismo den uzo di celularnan, a haci e necesidad pa un camara sofistica awendia, algo obsoleto ya cu hasta pa graba un entrevista of cualkier tipo di programa, un camara sofistica manera antes no ta necesario. Den cierto forma e sector periodistico tambe lo beneficia di e cambionan aki, pero e balor humano cu pa decadanan largo sa defini e trabou di prensa, ta bayendo perdi ya cu e forma con periodismo a desaroya den paisnan rond mundo, er “simpel” periodista ya no ta hopi necesario. Sinembargo e grupo cu aki na Aruba a pone e base di periodismo serio y responsabel, hendenan hopi dedica, hopi profesional y cu hopi seriedad, tambe poco poco a retira of ya a bandona e bida aki sin cu por a mira profesionalnan nobo riba e tereno aki tuma over. Awendia den e periodismo moderno cu ta existi, lamentablemente no ta respeta trabou di otro y a surgi hopi copiamento den un forma hopi bergonsoso y esey ta ser acepta den un forma condenabel ya cu mientras e sistema a bira moderno, lamentablemente tin cu confirma cu e “ladronicia” den loke ta esfuerso y trabou grandi di un colega periodista, a ser copia sin e decencia di cambia sikiera e secuencia di e noticia compila y ta algo cu a sosode cu articulonan cu a ser manda pa por ehempel, medionan di comunicacion na Hulanda, sin menciona e base di e informe aki. Hunto cu e cambionan aki tambe, e celebracion di Dia di Prensa pa ultimo decada a converti su mes den un tipo di partimento di regalo caminda tur “pisca den e aquarium” ta ricibi un ‘regalito’ y lamentablemente esnan realmente dedica n’e ofishi serio aki di periodismo, a ser neglisha por completo. Na tur cu sa keda eherce nan labor periodistico den e forma original, cu tur seriedad y dedicacion, nos mas sincero deseo pa un dia placentero cu of sin reconocimento oficial di cualkier instancia riba e “gran dia aki.”
Otro sospechoso deteni den investigacion di tiroteo na veld di Winston
For di vocerodi Ministerio Publico, nos a recibi informacion cu diasabra ultimo Polis a bolbe detene e sospechoso C.S. den e investigacion di e tiroteo banda di veld di Winston na Santa Cruz. E sospechoso tabata deteni caba den e caso, pero a lag’e bay na un dado momento. Sinembargo, desaroyonan nobo den e investigacion a haci cu a bolbe detene. E tiroteo a tuma lugar dia 22 di juli 2026 y a costa bida di un hoben di 16 aña. Desde e dia ey Polis y Ministerio Publico ta investigando intensivamente. Den e prome fase di e investigacion Polis a detene siete persona. Di e grupo aki tin tres sospechoso deteni keto bai.

Bureau Integriteit Aruba a fortalece su Departamento di Integridad cu profesionalnan nobo
Bureau Integriteit Aruba (BIA) a marca un paso adicional den fortalecemento di integridad den aparato gubernamental cu certificacion di un grupo nobo di Vertrouwenspersoon Integriteit (VPI) y Interne Onderzoeker (IO). Durante e ceremonia na Kulture Cafe San Nicolas, den presencia di Minister di Husticia, mr. drs. Arthur Dowers, e profesionalnan nobo a firma nan declaracion, confirmando e responsabilidad cu nan ta asumi banda di nan funcion regular como empleado publico. Directora di Bureau Integriteit Aruba, mr. Marielle Meaux, a splica cu e grupo nobo, BIA ta amplia e cantidad di persona disponibel dentro di Gobierno cu empleado publico por acerca ora nan tin un preocupacion, duda of situacion relaciona cu integridad. E Vertrouwenspersoon Integriteit ‘VPI’ ta funciona como un persona di confiansa cu por scucha y guia un empleado tocante e pasonan cu e por tuma. Un aspecto importante, segun Meaux, ta cu e VPI-nan ta traha den diferente servicio di Gobierno. Esaki ta duna empleado libertad pa scoge cua persona di confiansa nan ta sinti mas comodo pa acerca. Na mes momento, e investigadornan interno ta forma parti di un pool di profesional cu por ta activa ora tin necesidad pa haci un investigacion dentro di un servicio gubernamental. Dependiendo di naturalesa di e caso, por busca e experiencia mas adecua, por ehempel den area social, financiero of IT. Mr. Marelle Meaux a enfatisa cu no tur situacion di integridad mester cuminsa como un caso grandi. Precisamente e disponibilidad di e VPI-nan y investigadornan interno por yuda identifica y atende señalnan na tempo. Mas liher un empleado por acerca un persona di confiansa, of mas liher un situacion por investiga, mas oportunidad tin pa atende un problema prome cu e bira uno mas grandi. Ademas, un investigacion por revela oportunidad pa drecha sistema y proceduranan dentro di un servicio. Minister Dowers a conecta e desaroyo aki cu e responsabilidad comparti pa integridad den Gobierno. Durante e ceremonia, el a enfatisa cu e profesionalnan certifica ta asumi un tarea cu ta exigi confidencialidad, obhetividad y responsabilidad, pero cu finalmente cada persona den e aparato gubernamental tin un rol den mantencion di un cultura integro. Meaux a felicita e VPI-nan y investigadornan interno nobo y a expresa su agradecimento tanto na nan como n’esnan cu ya ta activo den e funcionnan aki. Cu ampliacion di e red, BIA ta busca haci sosten riba integridad mas accesibel dentro di Gobierno y crea posibilidad pa actua mas tempran, preveni escalacion y sigui fortalece funcionamento di e servicionan publico.

E rol di un bon periodista
For di e conocido Presidente di OPPA, Ivo Valdez, mi a recibi un mensahe cu el a manda pa Patrick Paskel y Nelson (Speed) Andrade di e programa Enfoke, pero na mi humilde opinion, dicho mensahe mester ta pa tur persona cu ta traha den medionan di comunicacion, cu ta motibo pakico mi persona di Den Noticia kier comparti cu tur nos siguidornan.
Apreciabel Srs. Patrick y Speed, Como siguido di boso programa ‘Enfoke’ mi a tuma e libertad di skirbi e relato aki pa boso reflexiona y bira autocritico riba boso trabou. Kico ta e rol di un bon periodista? Segun mi, bon periodista por y mester ta un role model den comunidad, pero esaki ta depende di su integridad, independencia y manera di ehecuta su profesion. Un periodista no ta solamente un persona cu ta trece noticia. E ta un brug entre loke ta pasa den comunidad y e pueblo. 1. Su rol principal ta, informa. Esey kiermen: ⁃ Trece informacion correcto, claro y comprensible. ⁃ Verifica su informacion prome cu public’e. ⁃ Distingui entre hecho, opinion y rumor. 2. Investiga y controla: ⁃ Haci pregunta cu otro por tin miedo di haci. ⁃ Investiga actuacion di gobierno, empresa, institucion y otro poder. ⁃ Pone irregularidadnan y abuso di poder na luz, ora tin evidencia. 3. Duna bos na esnan cu no tin bos ⁃ No solamente duna espacio na esnan cu tin poder, influencia of placa. ⁃ Tambe busca e perspectiva di hende comun, e pensionadonan, e trabadornan, e hobennan, e personanan vulnerabel y e grupo cu ta menos representa. 4. Forma opinion publico, pero no manipula ⁃ Un periodista por influencia e manera cu comunidad ta mira un problema. ⁃ Pero, su responsabilidad ta presenta e hecho cu suficiente contexto pa e
AFTA a presenta rapport di e prome 6 lunanan di 2026 na Minister Arthur Dowers
Minister di Husticia, mr. drs. Arthur Dowers, a ricibi e rapportage di prome 6 lunanan di 2026 di Aruba Fair Trade Authority (AFTA). E rapportage ta brinda un bista riba e posicion financiero y rapportage di e autoridad durante e periodo di 1 di januari te cu 30 di juni 2026. Un aspecto importante ta cu e cifranan financiero intermedio a wordo evalua independientemente pa Grant Thornton Aruba. Segun e accountant, durante e evaluacion no a surgi hayazgo cu ta duna motibo pa conclui cu e rapportage intermedio, den aspectonan material, no ta prepara conforme e normanan aplicabel. Minister Arthur Dowers a enfatisa e importancia di rapportage periodico den cuadro di transparencia, rendicion di cuenta y bon gobernacion. Instancianan cu tin un responsabilidad publico mester brinda claridad tocante nan funcionamento y maneho financiero. Evaluacion independiente ta contribui na un forma di traha cu ta cuidadoso y transparente. Minister Dowers a expresa su aprecio p’e trabou realisa y pa presentacion di e rapportage. AFTA ta sigui, desde su posicion independiente, cumpli cu su responsabilidadnan legal. E rapportage di prome 6 lunanan di 2026 ta forma un parti importante di e rendicion di cuenta periodico y ta contribui na un ehecucion transparente y responsable di e tareanan publico di AFTA.

Prome Minister Eman a ricibi delegacion di Nationaal Slavernijmuseum na Bestuurskantoor
Prome Minister Mike Eman a ricibi na Bestuurskantoor director/bestuurder di Nationaal Slavernijmuseum, John Leerdam, hunto cu Franc Weerwind, anterior Minister di Rechtsbescherming y actualmente Burgemeester di Terneuzen y Presidente di Raad van Toezicht di e museo, y Ashley Chin, consehero di directiva. E delegacion ta na Aruba den cuadro di un bishita di trabou. E encuentro ameno cu a brinda espacio pa intercambia idea tocante e desaroyo di Nationaal Slavernijmuseum y particularmente, e importancia di incorpora e historia, perspectiva y experiencia di Aruba y Caribe den e relato cu e museo kier conta. E museo tin como mision pa presenta e historia completo di pasado di sclavitud Hulandes den tur su dimensionnan. E vision ta cu un relato integral, cu diferente perspectiva, cu por contribui na reconocemento, comprension y un sociedad mas di igualdad den henter Reino. Un aspecto importante ta cu Nationaal Slavernijmuseum ta desaroya como un museo cu alcance pa henter Reino, den cooperacion cu partnernan, entre otro, den e parti Caribense di Reino. Segun e organisacion, e historia y conocemento presente den e islanan ta indispensabel, considerando cu un parti importante di e historia transatlantico di sclavitud a tuma lugar den Caribe y su impacto ainda ta perceptibel awe. Durante e encuentro, atencion special a bay pa e manera cu e museo por conecta di forma cuidadoso y significativo cu contexto Arubiano. Pa Prome Minister Eman, cu tin Cultura bou di su responsabilidad, a indica cu participacion di Aruba den e proceso ta importante pa percura cu nos propio historia, experiencia y perspectiva haya un lugar adecuado den e relato mas amplio di Reino. E intercambio tocante posicionamento di e museo y su conexion cu Aruba tabata precisamente un di e metanan principal di e bishita. Nationaal Slavernijmuseum tin su origen den un deseo cu pa hopi aña a biba den comunidadnan Afro-Caribense pa logra mas reconocemento pa pasado di sclavitud. Na 2017, Gemeente Amsterdam y Ministerio Hulandes di Onderwijs, Cultuur en Wetenschap a inicia e proceso pa establece e museo. Despues di un trayectoria amplio di participacion y dialogo den Reino y Surinam, e plan “Vertel het hele verhaal” a forma e base di contenido p’e museo. Stichting Nationaal Slavernijmuseum ta formalmente estableci desde 17 di april 2025. Prome Minister Eman a aprecia e oportunidad pa conoce e delegacion y intercambia pensamento tocante e iniciativa. E encuentro ta forma parti di e dialogo necesario pa percura cu, den construccion di un relato comparti di pasado, bos y perspectiva di Aruba tambe ta haya e espacio cu nan merece.
Digitalisacion pa un servicio publico mas eficiente, transparente y acesibel pa tur
Gobierno di Aruba ta sigui boga pa un proceso di digitalisacion di servicio publico, cu e vision pa haci diferente tramite mas simpel, rapido, eficiente y transparente p’e ciudadano. Den e proceso aki, tecnologia ta brinda oportunidadnan importante pa modernisa e manera cu servicio di Gobierno ta wordo ofreci. Door di pone mas proceso online, ciudadanonan por completa cierto tramite di un manera mas facil, sin necesidad pa bishita un departamento fisicamente pa cada cos. Minister di Vivienda, Infrastructura, Servicio Interno y Telecomunicacion, drs. Rene Herdé, ta enfatisa cu digitalisacion mester sirbi como un instrumento pa mehora e servicio y no pa re-emplasa e atencion personal cu cierto ciudadano ainda mester. Segun e minister, ta importante pa Gobierno reconoce cu no tur hende tin e mesun aceso, experiencia of facilidad pa traha cu computer y sistema digital. Entre cierto grupo di nos comunidad, tin personanan cu por haya dificultad pa haci tramitenan completamente online. P’esey, e vision ta pa ofrece dos caminda pa aceso na servicio publico, un sistema digital online p’e ciudadano cu por y kier uza esey y un servicio personal p’esnan cu mester asistencia pa completa cualkier tramite. “Nos kier haci cu hende por uza e sistema digital y probecha di e beneficionan di tecnologia, pero p’e personanan cu no por, tambe nos mester ta presente. Nos no por bisa cu tur hende mester haci tur cos online. Nos mester mantene e posibilidad di un servicio cara a cara, unda un persona por ricibi atencion y asistencia,” Minister Herdé ta enfatisa. E enfoke ta parti di un vision di un Gobierno cu ta busca pa combina inovacion cu acesibilidad. Digitalisacion por aumenta eficiencia y transparencia, pero e meta final mester keda e mesun, pa brinda un servicio publico di calidad cu ta acesibel pa tur ciudadano. Minister Rene Herdé ta indica tambe cu e modernisacion mester bay hunto cu mehoracion di e procesonan interno. No ta suficiente pa simplemente pone un formulario online si e proceso tras di dje ainda ta bay poco poco of complica. E meta ta pa revisa e proceso completo, elimina obstaculo inecesario y haci cu e ciudadano por ricibi contesta y servicio mas eficiente. Gobierno ta reafirma su compromiso pa sigui inverti den tecnologia y digitalisacion, mientras ta garantisa cu ningun grupo den sociedad wordo laga atras.

Costo maximo pa credito di consumidor na Aruba desde 1 di augustus 2026
Banco Central di Aruba (BCA), ta recorda e publico cu articulo 5 di e Landsverordening regeling consumentenkrediet a drenta na vigor riba prome di augustus 2026. Articulo 5 y e Regulacion Ministerial di 29 di juli 2026 tocante compensacion maximo y costo di incasso en conexion cu credito di consumidor ta protege consumidor dor di impone limite riba cierto costo cu por cobra riba e credito di consumidor. E cantidadnan maximo aki ta aplicabel pa credito di consumidor nobo y credito di consumidor existente cu por ta refinancia, restructura of prolonga despues di prome di augustus 2026. Kico esaki ta nifica pa bo persona como consumidor? Esaki ta nifica cu si bo persona sera un credito di consumidor, esta un prestamo, bo no por wordo cobra mas di e siguiente costonan maximo: 1. Interes y otro costo relaciona cu e prestamo (p.e. costo pa sera e credito). Bo no por haya un cobransa di mas di 25% pa aña. Esaki ta calcula manera e costo total di interes y e costonan relaciona manera un porcentahe di e suma total di e credito di consumidor. 2. Costo di tardansa di pago: Si bo persona cay atras pa loke ta cumplimento di pago, bo no por wordo cobra mas di 2% pa luna. E porcentahe aki ta calcula a base di e cantidad di pago cu falta. 3. Pago trempan: Si bo persona dicidi di paga e prestamo den un solo biaha of haci un adelanto parcial di e pago, bo no por wordo cobra mas di 7.5% di e suma paga adelanta. 4. Gasto di incasso extrahudicial: Si bo cuenta bay incasso, bo no por wordo cobra mas cu e montante permiti segun e tarifa di likidacion aplica pa Corte Comun di Husticia di Aruba, Corsou, Sint Maarten, Boneiro, Sint Estatius y Saba.* * E montante aki ta basa riba 1½ punto di e tarifa di likidacion pa procedimento di e caso den Corte di Prome Instancia y ta depende di e suma principal di e reclamacion. E costonan aki ta inclui, entre otro, costo di recordatorio, costo di notificacion y costo administrativo. Ta conseha e consumidornan pa tuma nota di e costonan maximo aki, ora nan ta sera un credito di consumidor. Ademas, BCA lo ta responsabel pa supervisa e cumplimento di e Landsverordening regeling consumentenkrediet, na momento cu esaki drenta na vigor completamente. Ta premira cu esaki lo drenta na vigor desde prome di januari 2027.

Kico pueblo di San Nicolas ta bisa: Revitalisacion no ta responsabilidad di Gobierno so
Kisas e parti mas valioso di e investigacion di sra. Suzette Dumfries ta cu e no a studia solamente raport y cifra. El a scucha e hendenan tambe. Den entrevista y combersacionnan, algun tema a sigui bolbe: Reconocemento, sentido di pertenece, seguridad, oportunidad economico igual, autenticidad, participacion y confiansa. Dos expresion especialmente a resalta: “No desaroya San Nicolas sin San Nicolas.” Y “Nos a tende di e plan ey caba.” E palabranan ey mester keda cu nos. Nan tin cu recorda Gobierno y Parlamento cu participacion di comunidad no por cuminsa solamente despues cu decisionnan importante a wordo tuma caba. Pero mi ta kere cu e palabranan aki tambe ta presenta un reto pa nos como comunidad. Si nos kier pa San Nicolas tin un bos den su propio desaroyo, nos tambe mester ta cla pa participa. Si nos kier pa oportunidadnan economico bin San Nicolas, nos mester prepara nos mes pa probecha di e oportunidadnan ey. Y si nos kier pa San Nicolas revitalisa sigui pertenece na nos, nos no por keda para na banda wak su transformacion pasa. Revitalisacion no ta responsabilidad di Gobierno solamente. Gobierno tin un responsabilidad grandi. Gobierno mester bin cu e maneho corecto, inverti den infrastructura publico, atende cu seguridad y espacio publico manera debe ser, mehora coordinacion entre departamentonan y crea un ambiente den cual negoshi, inversion y comunidad por prospera. Pero Gobierno no por, y tampoco mester, renoba tur edificio bashi, maneha tur atraccion cultural of crea tur negoshi nobo. E modelo presenta pa sra. Suzette Dumfries ta reconoce diferente responsabilidad. Gobierno ta crea mandato, alineacion, data y sosten di beleid. Inversionista ta aporta capital. Comunidad ta yuda valida prioridadnan y proteha interes publico. Doñonan di propiedad ta tranforma propiedadnan bashi den uso productivo. Hoben y empresarionan ta drenta den e cadenanan nobo di actividad economico. Aki ta unda mi ta kere cu nos combersacion tocante San Nicolas mester evoluciona. Pa demasiado tempo, a wordo papia di revitalisacion como algo cu mester pasa na San Nicolas. E berdad ta cu e mester bira algo cu ta pasa hunto cu San Nicolas. Laga nos haci algun pregunta practico. Si San Nicolas logra atrae mas bishitante, ken lo ofrece e experiencianan cu nan ta cumpra? Si mas hende cuminsa cana den nos cayanan, ken lo maneha e restaurantnan, café, galeria, tienda, tour y experencianan cultural? Si propiedadnan bashi bolbe bira valioso, nos doñonan di propiedad local lo activa nan, of nan lo keda bashi te ora un persona di afo mira nan potencial? Si industria y inversion nobo desaroya rond di e ex refineria, nos hobennan di San Nicolas lo tin e habilidadnan necesario pa participa? Si companianan mester suppliers, contratista, transporte, mantenemento, catering y otro servicio, nos empresarionan lo ta cla? Esakinan ta preguntanan cu nos mester cuminsa haci prome cu e inversion yega, no despues. E presentacion di sra. Dumfries ta haci e conexion aki claramente. Inversion rond di e ex refineria mester ta conecta cu e economia mas amplio di San Nicolas via producto y servicio local, desaroyo di habilidad, SME’s (small & meduim-sized enterprises), vivienda, transporte, espacio publico, turismo, energia, uso di tereno y oportunidad pa hoben. Nos no mester repiti un situacion unda actividad economico grandi ta tuma lugar paden di e portanan di refineria, mientras e comunidad pafor di e portanan ta keda structuralmente desconecta for di e oportunidadnan cu ta wordo crea. E biaha aki, San Nicolas mester ta prepara. Revitalisacion ta exigi mas cu solamente e pregunta cuanto Gobierno lo inverti. Nos tambe mester puntra kico nos lo construi, kico nos lo siña, den kico nos lo inverti y pa cua oportunidad nos ta preparando nos mes. Gobierno mester crea e condicionnan pa desaroyo. Pero ora e oportunidadnan presenta, nos empresario, hoben, doñonan di propiedad, profesional, artista y organisacionnan comunitario mester ta cla pa tuma e paso. Pasobra e futuro di San Nicolas no mester simplemente pasa den San Nicolas. E pueblo di San Nicolas mester tin un participacion real den dje, segun e econmista sra. Suzette Dumfries.
Gobierno ta sigui lidera transicion pa un Aruba mas sostenibel
Gobierno ta sigui duna direccion n’e transicion pa un pais mas sostenibel, eficiente y menos dependiente di combustibel fosil. Como parti di e proceso aki, Gobierno ta amplia electrificacion di su fleta di vehiculo, cu awor tambe vehiculonan electrico p’e Ministernan, como un siguiente paso concreto den un transicion di energia cu ya ta andando den diferente instancia publico. Como Minister di Asunto Economico, mr. Geoffrey Wever a duna inicio n’e transicion den Gobierno. Diferente departamento y compania estatal bou di su liderazgo ya ta haciendo uso di vehiculo electrico, entre otro Directie Economische Zaken, Handel en Industrie (DEZHI), Servicio na Defensa di Consumidor (SEDECO), Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Dienst Telecommunicatie Zaken (DTZ) y Post Aruba N.V. y awor tambe pa Conseho di Ministers di Aruba.
E paso aki no ta un iniciativa aisla. E ta forma parti di un proceso mas amplio pa modernisa operacion di Gobierno, reduci gasto, haci uso mas eficiente di energia y prepara Aruba pa un futuro unda sostenibilidad y independencia energetico ta ocupa un posicion cada biaha mas importante. Gobierno su rol ta esencial den e proceso di transicion aki no solamente door di traha maneho, pero tambe door di ehecuta esaki. Electrificacion gradual di e fleta publico ta un ehempel concreto di con Gobierno mes ta implementa e cambio cu e kier stimula den comunidad. Cu esaki Gobierno ta demostra su compromiso pa lidera e transicion aki. Den e cuadro aki ta cumpli tambe cu palabracionnan haci den Programa di Gobernacion AVP-FUTURO riba pagina 19, unda cu a keda acorda cu auto di trabou pa Minsternan no mag di ta mas caro cu EVs y/of hybrid na balor di Afl. 70.000.
E proceso a conoce diferente fase. Despues di un consulta di mercado y un destaho publico, compania Green Wheels a wordo selecciona pa entrega e vehiculonan electrico p’e Ministernan, cu excepcion di Promer Minister Eman. E resultado inicial ta mustra cu e cambio no solamente tin un beneficio ambiental, pero tambe financiero. Segun dato practico di e fleta di CBS durante e prome seis lunanan, gasto di combustibel a baha cu aproximadamente 70%, di un promedio di AWG 1.500 pa AWG 405 pa luna pa cada vehiculo.
Pa Aruba, e transicion aki tin un importancia strategico. Como isla, nos pais ta altamente dependiente di combustibel fosil importa y, consecuentemente, ta vulnerabel pa fluctuacion di prijs y desaroyo internacional fuera di nos control. Cada paso pa reduci e dependencia aki ta contribui na mas stabilidad, mas eficiencia y un economia cu ta mihor prepara pa futuro. E transicion ta construi riba pasonan cu a wordo inicia anteriormente y cu Gabinete AVP-FUTURO ta continua, amplia y acelera. Asina Gobierno ta sigura continuidad den un proceso strategico cu mester fortalece Aruba riba termino largo.

Minister Geoffrey Wever ta fortalece proteccion di consumidor cu protocol entre Gobierno y AFTA
Siman pasa Minister di Finansa, Asunto Economico y Sector Primario, mr. Geoffrey Wever, a firma un protocol di cooperacion entre Pais Aruba y Aruba Fair Trade Authority (AFTA), representa pa drs. F.R. Sint Jago. Cu e acuerdo aki Gobierno ta crea un structura mas fuerte, transparente y eficiente pa proteccion di consumidor y pa un funcionamento mas ordena di mercado Arubano. E firmamento di e protocol ta un siguiente paso concreto den implementacion di e Landsverordening bestuursrechtelijke handhaving consumentenbescherming, cu a drenta parcialmente na vigor dia 15 di maart 2026. E ley ta duna AFTA responsabilidad pa supervision di cumplimento di normanan legal den cuadro di proteccion colectivo di consumidor, mientras cu Departamento di Asunto Economico, Comercio y Industria ( DEACI) ta encarga cu tratamento di kehonan individual, registracion di e kehonan y brinda informacion, conseho huridico y mediacion caminda ta necesario.
Cu e protocol nobo, ambos instancia ta establece acuerdonan claro riba intercambio di informacion, coordinacion di maneho y supervision, alineacion di procesonan y proteccion di informacion confidencial. Esaki ta crea un cadena di proteccion mas completo; for di e consumidor individual cu presenta un keho, te na supervision mas amplio ora tin indicacion cu un problema ta afecta un grupo di consumidor.
“Un economia fuerte no ta solamente un economia cu ta crece. Mester tin confiansa, reglanan cla y institucionnan cu ta funciona. Consumidor mester conoce su derechonan, mester tin acceso na informacion corecto y mester sa unda acudi ora algo no ta bay manera mester ta. Cu e acuerdo aki nos ta pone e responsabilidadnan cla y ta conecta e instancianan cu mester tuma accion. Esaki ta bon gobernacion y esaki ta manera nos ta fortalece economia,” Minister Wever a indica. Un elemento importante den e cooperacion t’e Consuloket, e loket digital pa consumidor. AFTA ta responsabel pa financiamento, contenido, maneho y mantencion di e loket, mientras cu DEACI ta encarga cu e sistema pa registra y procesa e notificacionnan di consumidor cu drenta via Consuloket. E sistemanan lo wordo alinea pa ambos instancia por dispone di informacion relevante pa cumpli cu nan responsabilidadnan di forma eficiente.
E forma di traha aki ta cuadra directamente cu e direccion di Programa di Gobernacion AVP-FUTURO 2025-2028, caminda fortalecemento di poder di compra, estimulo di actividad den sector priva, aumento di bienestar y prosperidad y modernisacion di Gobierno ta prioridadnan importante. Digitalisacion y un servicio publico mas eficiente, transparente y orienta riba e ciudadano ta forma parti di e mesun direccion. Un mercado caminda consumidor ta informa y proteha, y caminda empresanan conoce e reglanan cu ta aplica, ta crea mas claridad y confiansa pa tur partido. Na mes momento, registracion y intercambio di informacion ta crea e condicionnan pa Gobierno identifica problema recurrente den mercado y basa su maneho riba informacion concreto. E protocol ta establece tambe un forma structural di supervision riba e cooperacion mes. Directornan di AFTA y DEACI lo reuni por lo menos cuatro biaha pa aña pa evalua ehecucion, progreso y eventual obstaculonan. Na nivel operacional, funcionarionan lo mantene contacto cu e frecuencia necesario. Ademas, e acuerdo y su ehecucion lo wordo evalua por lo menos un biaha pa aña pa determina si adaptacion ta necesario pa sigui mehora tratamento di kehonan y proteccion di consumidor.
Cu e acuerdo entre Pais Aruba y AFTA, Minister Wever ta sigui traha riba un maneho economico caminda ley no ta keda solamente riba papel, pero ta wordo traduci den structura, responsabilidad, supervision y servicio concreto pa comunidad. E meta ta un economia mas moderno, mas transparente y mas confiabel, caminda consumidor ta proteha, empresario tin claridad y Gobierno tin e instrumentonan necesario pa actua na tempo.