Chofer Hulandes a bira e di 10 morto den trafico
Diadomingo pa 2:58 pm a sosode un accidente riba e caminda di Grapefield na San Nicolas, pariba di KIA. Un UTV a accidenta y un hende muher a fayece n’e sitio dor di e impacto.
Investigacion preliminar ta mustra cu e UTV di un manera of otro a bolter y e chofer no tabata duna señal di bida. Paramediconan a brinda e victima asistencia medico, pero lamentablemente no por a haci nada mas p’e. Docter Forensico a presenta y a constata morto di e hende muher Kimberly van Ardenne, naci na Hulanda dia 1 november 2002 (23aña). Lamentablemente esaki ta bira e di 10 morto den trafico pa aña 2026.
Testigonan eybanda a duna di conoce cu na Marinierskazerne tin problema pa huur e mashinnan aki debi cu mayoria compania no kier huur cu nan dor di mal experiencia. Un marinier a dicidi pa cumpra mashin y a start un negoshi di huur mashin eyden entre coleganan, pero e aparato no ta dispone di un number legal V. Pues cu A nummer ta huur mashinnan asina ey!
E accidente aki cu vehiculonan UTV ta cay como un nubia preto riba e industria aki cu ya ta bou presion caba. Aunke mester bisa cu esaki ta un compania ilegal cu no ta regula y no ta atene nan mes na regla of leynan vigente!
Tin hopi interes p’e proximo Director di ImSan For di despues di morto di Director di ImSan, dr. Joel Rajnherc, e pregunta cu a surgi mas tabata, kende lo bira e proximo Director di ImSan. E opinionnan tabata masa dividi, si e mester ta un candidato cu experiencia financiero/economico of e mester ta un persona cu experiencia medico. Di otro banda tabatin e deseo di parti di Director di Dr. Horacio E. Oduber Hospital, Jacco Vroegop cu esaki lo ta un bon oportunidad pa fuseer ambos intentidad den un solo organizacion. E idea aki a haya masha resistencia, te cu a deshaci di e idea aki. A habri solicitud y e reaccion tabata increiblemente halto. Un total di 20 persona, di cual uno di Corsou a solicita p'e funcion di Director di ImSan. Mayoria di nan ta bin di mundo medico di Aruba mes. Di acuerdo cu nos informacion, n'e momento aki e proceso di screeening ta tumando lugar, cu ta ser haci pa un compania independiente cu na final lo scoge e top 10-nan, pa despues un comision di experto lo haci e parti di entrevista. Un proceso largo, cu tin cu tuma su tempo. E deseo di Gobierno ta pa ainda prome cu fin di aÒa nombra e Director nobo, cu manera ta mustra lo ta un dokter di profesion. E no ta un decision facil, pasobra manera menciona, tin hopi candidato cu hopi experiencia como medico, pero cu nunca a yega di maneha un instituto manera ImSan.
Atrobe HOH tin un Hyperbaric Chamber
Diahuebs ultimo na Dr. Horacio E. Oduber Hospital a duna un splicacion riba un tratamento cu awor ta wordo ofreci na Aruba, esta e tratamento den un asina yama ‘Hyperbaric Chamber’ (Hiberbarico). Dokter Edgar Caceres, Director Medico di HOH a indica cu e camber/tanki aki por wordo uza pa trata diferente pashent. E tin un capacidad di 32 pashent den un solo biaha. “Mayoria pashent cu lo wordo trata t’esnan cu heridanan, pero personanan cu haya problema di duik sigur por wordo yuda tambe p’e Hyperbaric Chamber”, segun dr. Caceres. “Eingelijk nos a bin cu ne no pa tratamento di herida so, pero tambe cu pashentnan di radiacion y pashentnan cu tin problema cu bacteria cu ta hopi agresivo”. Tambe e tanki aki por wordo uza pa ora cu un ciruhano plastico pone un dede bek pa un pashent, pone e pashent den e tanki p’e dede por cura mas liher, segun e Director Medico di Hospital. El a splica cu locual e camber aki ta haci ta pone 100% di oxigeno bao di presion y dor di esey e oxigeno ta penetra den tur e heridanan cu eingelijk no ta haya circulacion. E tanki aki lo yuda na mengua e cantidad di amputacion di pia, dede cu tin na Aruba, pa motibo di diabetis. Dor di esey esaki ta stimula cu mas ader ta sali y dor di esey e heridanan ta haya mas oxigeno y ta cura mas mihor. A puntra dr. Edgar Caceres si esaki lo nifica cu awor lo manda menos pashent pa Colombia p’e tratamento Hyperbarico y el a splica cu si. Pero tambe a sali na cla cu te ainda AZV no ta dispuesto pa cubri tur gasto, cu ta motibo pa sa pakico? “Tabatin pashentnan cu nos tabata manda, pero awor cu nos tin nos propio facilidad, nos por yuda nos pashentnan hopi mas na Aruba mes sin cu mester manda nan afo”, segun dr. Caceres.

Te cu awe, AVP tin un solo candidato pa bira lider di partido
Ultimo dianan, partido AVP ta basta ocupa preparando nan proximo congreso, cu lo tuma lugar dia 4 di october awor den Ballroom di Marriott Hotel. E punto di agenda mas principal ta eleccion di un lider nobo pa AVP, despues cu Mike Eman for di principio di aña a anuncia su retiro como lider di AVP y mas den aña a anuncia tambe cu e lo baha como Prome Minister di Aruba pa fin di aña. Siman pasa tabatin un reunion di Conseho di Partido AVP, pa discuti e diferente puntonan cu tin pa agenda dia 4 awor. Pa posicion di lider di AVP, e unico candidato a keda e yiu politico di Mike Eman, esta Wendrick Cecilia, maske den parttido mes tin masha diferencia di opinion, unda e.o. ta haya cu Wendrick Cecilia ta jong ainda pa cubri e posicion aki, pero a resulta cu oficialmente no tin un contra-candidato tampoco. Tin hasta mencion cu lo ta bon pa Mike de Meza, kende publicamente a duna di conoce cu e ta un AVP-ista critico, o amenos den partido nan lo no kier mas den nan seno. Mike de Meza manera conoci a gradici p’e funcion di bira Minister, siendo un candidato di prome ora, pero mester a cana un caminda di calvario, sin haya e sosten desea di su propio partido. Pero asina mes tin miembronan den AVP cu ta haya cu Mike de Meza lo ta un bon candidato pa bira lider di AVP. Maske cu mester bisa cu den pasado recien, Mike de Meza a laga sa caba di no ta interesa di bira lider di AVP, pero manera menciona den partido, tin e pensamento cu e lo por ta un bon contra-candidato pa Wendrick Cecilia. Si e miembronan cu ta desea su candidatura a papia cu Mike de Meza, no ta conoci tampoco pa nos. Mike de Meza, poniendo su condicionnan pa bira Minister deen actual gabinete, a laga su HOFA mester keda bari for di mesa. E no a keda convenci cu esey lo tuma lugar, a prefera di keda Parlamentario pa AVP, pero un Parlamentario critico. Otro condicion di Mike de Meza tabata cu Gobierno y sigur Minister di Finanza, Geoffrey Wever mester a tuma medida contra di Directora di DIMP, weitando kico el a haci, pa cual Mike de Meza a pasa den un calvario, ps busca cu e ta inocente di tur acusacion haci den su contra. Un top-funcionario, kende den Corte ta declara cu Mike de Meza a paga tur su debe, no tin cuenta habri, pa despues di sali for di Corte ta entrega un denuncia penal contra di Mike de Meza y su famia. Esaki no por y no mag ripiti su mes contra ningun hende, unda top funcionarionan tin tanto poder pa “secuestra” un candidato pa bira Minister. Ningun Minister di Gabinete AVP-Futuro no a haci nada y menos ainda, ningun Parlamentario di AVP-Futuro a ni cuestiona henter e procedura y cu awor na final, ta bin braz’e, declarando cu nan ta contento cu Mike de Meza a demostra di ta inocente. Awor pa loke t’e ley di HOFA cu no a yega Parlamento ainda, ta resulta cu un di e motibonan pakico Mike Eman a anuncia su retiro, ta pasobra Mike Eman tambe ta contra HOFA, unda e mes a dicidi di no kier negocia nada di HOFA. Laga esaki p’esnan cu ta kere den ley di HOFA. Kier men Mike de Meza y Mike Eman ta bira mesun liña di pensamento, cu nan dos ta contra e ley aki. Fuera di e puntonan cu tin cu wordo dicidi den Congreso di AVP dia 4 awor, ta pendiente e decision, kende lo bira e susesor di Mike Eman como Prome Minister di Aruba. No por laga e decision aki te fin di aña. Maske mayoria di AVP-istanan ta kere cu e proximo Prome Minister pa resto di actual periodo di gobernacion ta mr. drs. Arthur Dowers. Semper y cuanto e por ta Mike de Meza mes, si e kier reconsidera. Pa loke te otro vacaturanan cu lo tin unabez cu Mike Eman retira, fraccion di AVP a laga sa caba, cu nan no ta discuti mes cu dicho funcion mester ta un “vak-minister”. Ta pesey nan a subi lista di AVP, cu e posibilidad pa traha como Minister y/of Parlamentario. Maske cu drs. Rene (Baba) Herde a keda huramenta como Minister temporal, keintando banki pa Mike de Meza, aki tambe tin un decision cu AVP tin cu tuma. Ta wanta drs. Baba Herde como Minister (nota: Vak-Minister) of e tambe tin cu retira, creando asina 2 vacatura den AVP su participacion den Gobierno. Y maske e asunto aki no ta riba agenda dia 4 awor, miembronan di AVP lo demanda tog un splicacion, den ki direccion AVP lo kier sigui den actual Gobierno AVP-Futuro.
Gobierno y UTV’s/ATV’s tour operators ta firma protocol pa fortalece dialogo riba turismo y cuido di nos naturalesa
Gobierno di Aruba y 6 tour operators a firma un protocol di colaboracion pa fortalece e dialogo riba e maneho di actividadnan turistico den nos area natural. E acuerdo a sigui e decision reciente di Huez, cu habri caminda pa continua e consulta entre Gobierno, e operadornan di tour riba UTV’s y ATV’s y otro stakeholder. Mester bisa cu e problema aki ta data for di varios aña caba. For di basta tempo mester a regla e asunto di coremento di ATV/UTV n’e parti nord di Aruba. E terreno aya tras, no ta tur ta di Gobierno. Gran parti di e terreno ta di famianan conoci, cu te ainda ta biba na Noord y becindario. Dicon no a envolvi nan tambe den e negociacionnan. Awor ta resulta cu habitantenan di nort di Aruba, cu ta bisa di ta victima den e lantamento di stof tambe ta demanda di kier ta parti di negociacionnan aki, pa studia y crea un sistema nobo pa permiti e tour cu ATV/UTV. Prome Minister mr. Mike Eman a expresa satisfaccion cu e decision, indicando cu esaki ta ofrece un oportunidad pa sigui traha riba un balansa entre proteccion di naturalesa y e continuidad di e actividadnan turistico. E meta ta conserva e patrimonio natural di Aruba mientras cu ta garantisa cu turismo sigui aporta n’e desaroyo economico di pais. El a invita tambe otro tour operators pa uni nan n’e proceso di dialogo. Minister di Turismo, mr. Wendrick Cicilia, a destaca cu e sector di tour operators y tour guides ta un parti integral di e experiencia turistico cu Aruba ta ofrece. El a enfatisa cu e mesun sector ta reconoce e importancia di proteha nos recursonan natural y cu, atrabes di consulta y cooperacion, ta posible logra solucionnan sostenibel cu ta beneficia tanto naturaleza como economia. Lo ta bon pa haci un investigacion tambe di e cantidad di tour guidenan cu ta trahando. Nos a wordo informa cu basta di nan ta ilegal, sin permiso pa traha. No tin rijbewijs, ta viola leynan di Aruba y hopi di nan hasta ta masha fresco den forma di nan comportacion. Minister di Infrastructura, drs. Rene (Baba)Herdé a agradici e operadornan di UTV’s/ATV’s cu a firma e protocol, reconociendo e esfuerso cu nan a haci durante hopi aña pa logra un espacio di dialogo. Firma di e protocol ta confirma e compromiso comparti pa sigui dialoga y traha hunto te ora yega na un solucion duradero. A enfatisa cu Gobierno lo sigui sinta na mesa cu e sector pa sigui construi un futuro cu ta balansa e interesnan di naturalesa, turismo y desaroyo economico. Asina a cuminza dialoga cu e.o. Greg Peterson, kende ainda no kier sinta hunto cu e otro stakeholdernan, pero dia lo yega cu e tin cu haci esey. Greg Peterson cu su grupo no kier papia mes cu prensa, pa cual e mes ta crea un rabia den comunidad. E tin tur derecho pa trece su banda di medaya, y no por kere cu Corte lo defende su opinion pa e.o. proteha e shoconan. Serando aya tras, e anti-socialnan, manera e traficantenan di droga lo haya tur oportunidad di haci nan dropping, pasobra Polis y ningun otro autoridad no por bai aya tras. Esey ABC Foundation ta desea?
Situacion na Hospital no ta data di awe, pero for di varios aña caba
Ultimo dianan, un biaha mas ta den noticia e situacion financiero cu Dr. Horacio E. Oduber Hospital t’aden. Esaki no ta nada nobo. Sigur e ultimo 10 añanan esaki ta un discusion, pero cu ningun gobernante di e ultimo 10 aña no tabatin y tin curashi pa tuma un decision concreto. Ta djies bisa cu HOH mester di placa y cu AZV tin cu percura p’esaki. Pero kico ta e.o. e origen cu HOH tin un debe di como 28 miyon florin? Awe ta ser bisa cu debi cu nos ta mara na tratadonan cu Hulanda ta firma, e.o. esun di Nacionnan Uni cu Aruba siendo Hulandes, tambe tin cu cumpli cu dicho tratado, pa duna asistencia medico na tur hende. Awe nos ta tende cu tin masha turista ta bin Aruba y cu lo sigui bin, pero nan no ta bin ningun clase di seguro. Tin di nan ta haya e.o. atake di curazon, haya accidente, of cualkier otro enfermedad, ta haya nan ta bai Hospital pa haya tratamento y HOH tin cu cumpli cu nan. Hopi di nan cu ta bin sea cu crucero of avion, ta bin sin ningun clase di seguro pa cubri cualkier trato medico cu nan lo por haya nan mes aden na Aruba. Y ora cu kier manda un abogado (Mericano) cobra nan, e gastonan di dicho abogadonan t’asina halto cu HOH no ta haya su pago p’e servicio duna. E otro factor y uno grandi t’e ilegalnan cu tambe merece cuido medico. Tin di hasta ta wordo manda pa nan pais cu ambulance flight pa busca nan salud na nan pais, pero riba gastonan cu AZV tin cu cubri. Ultimo aña djies tuma cu como 10 mil ilegal a bira legal, sin a cubri nan propio seguro debidamente. Tur Gobierno y sigur di e ultimo 10 añanan sa di e situacion aki, pero ningun di nan no a pidi esnan concerni bin mesa y busca un solucion, pasobra HOH no por sigui carga cu e gastonan di e hendenan aki, banda di su propio gastonan cu ta sigui aumenta tambe. Siman pasa HOH a introduci cu masha orguyo un hiberbarico, cu Aruba tin masha tanto di dje, pasobra e ta un aparato multi-funcional. E.o. lo tin menos amputacion di pianan diabetico, ta cura heridanan, etc. Pero kico nos ta tende awor cu AZV no ta cubri e gastonan aki pa su pacientenan, di cual tin hopi diabetico. Unda nos ta bai? Pakico busca un aparato asina caro y tog e pacientenan no por haya nan trato. Mientras di otro banda por lesa y tende cu AZV tin tambe surplus den su presupuesto. Placa pa ken anto AZV ta wardando? Pa sigui manda paciente local y ilegal afo pa haya tratamento medico? Momento a yega na tur e stakeholdernan cu tin di haci cu cuido medico na Aruba y si por invita ATA, AHATA tambe como e parti turistico, pa tuma un decision concreto pa mira con ta sali for di e debe cu tin pa cu HOH. Y pa loke t’e politico, stop di hunga politica barata, pasobra manera menciona, tur Gobierno di ultimo añanan, no a haci nada pa bin cu un solucion duradero pa cu e situacion aki.
AZV ta reacciona Relaciona cu e situacion di Dr. Horacio E. Oduber Hospital (HOH), Organo Ehecutivo di AZV ta informa cu Ministerio di Salud Publico, HOH y AZV ta na mesa pa lunanan caba pa atende e situacion cu a surgi. Como parti di e atencion aki OE AZV desde februari di e aña aki ta pone recursonan adicional disponibel den forma di voorschotten na balor di 16 miyon florin p’asina HOH tin mas espacio di liquidez pa por atende e retonan actual. Actualmente ta deliberando riba e posibilidad pa duna asistencia adicional den forma di mas voorschotten, pendiente e resultadonan di e estudionan cu hunto nos ta haciendo. E estudionan aki ta necesario pa por yega na un solucion structural y duradero p’e situacion. Cu e pasonan aki, tanto Gobierno di Aruba como OE AZV ta mustrando un compromiso pa garantisa accesibilidad y continuidad na cuido specialisa den hospital. Nos tin confiansa cu, mediante e dialogo constructivo, colaboracion y transparencia entre partidonan lo yega na un solucion duradero p’e situacion na interes general di nos aseguradonan.

SITA Borders User Forum cu meta pa fortifica seguridad na frontera
Durante dos dia, Aruba ta punto di encuentro pa representantenan di diferente Gobierno y representante di e sector turistico di diferente pais durante un forum internacional organisa pa SITA, cu a tuma lugar na Embassy Suites Aruba. Expertonan for di diferente pais di Caribe y Central America a bin hunto den e forum den cual a haya informacion valioso relaciona cu technologia moderno den e sector di biahamento. SITA ta un organisacion lider mundial den tecnologia di informacion y comunicacion pa sector di aviacion. Su solucionnan ta uza pa aerolinea, aeropuerto y Gobiernonan rond mundo, e.o. den areanan di proceso di pasahero, identidad digital y biometria, intercambio di informacion, operacion di aeropuerto y control di frontera. Minister di Husticia, mr. drs. Arthur Dowers, a duna inicio n’e forum internacional aki. Den su mensahe, Minister Dowers a enfatisa importancia di tecnologia moderno pa fortalece control di frontera cu enfasis riba seguridad, pero a remarca cu tecnologia so no ta suficiente. E forum ta enfoca riba desaroyonan tecnologico cu ta transforma e sector di aviacion y maneho di frontera, e.o. digitalisacion di proceso di biahe, identidad digital y biometria, proceso di pasahero, intercambio di informacion y solucionnan cu ta contribui na operacionnan mas eficiente y sigur. Pa Aruba, como un isla cu un aeropuerto internacional y unda conectividad cu resto di mundo ta esencial pa nos economia, un control di frontera moderno y efectivo ta di gran importancia. E desaroyonan tecnologico ta crea oportunidad pa sigui modernisa proceso, pero na mes momento ta exigi personal prepara, bon cooperacion entre e diferente instancianan y intercambio efectivo di informacion. Minister Dowers a gradici SITA pa a scoge Aruba como anfitrion di e conferencia aki. Segun e Minister, e escogencia ta brinda Aruba e oportunidad pa reuni experto y partnernan internacional y pa intercambia conocemento y experencia riba desaroyonan cu ta importante pa futuro di biahamento y seguridad di frontera. Durante dos dia, participantenan ta intercambia conocemento y experencia y conoce mas tocante solucionnan tecnologico y desaroyonan cu ta sigui determina futuro di biahamento y control di frontera.
Parlamentario Xiomara Maduro ta señala cu AVP-FUTURO no por goberna Aruba
Cada dia cu pasa ta bira mas bisto cu Gobierno di AVP-FUTURO no tin e capacidad pa goberna Aruba. Nan ta core pa nan responsabilidad, nan no ta tuma decision na tempo, nan ta culpa otro ora cos bay malo y nan ta perde cabes apenas presion publico aumenta, asina Parlamentario di MEP, sra. Xiomara Maduro a duna di conoce. Den aña parlamentario 2025–2026, di 29 reunion publico solicita, solamente 11 a wordo convoca. Di 8 vragenuur solicita, solamente 2 a wordo yama. Den 3 di cada 4 caso Parlamento no a haya oportunidad pa cuestiona Gobierno. Ministernan no ta contesta pregunta y hasta Parlamentario mester recuri na LAR pa obliga un Minister responsabel pa 5 cartera (!) duna informacion. Un Gobierno cu tin miedo di pregunta, tin miedo di duna cuenta. Gobierno aki no ta tuma decision. E proceso pa regula sector di UTV y ATV a cuminsa desde 2021. Gobierno actual a haya e trabou, e documento y e recomendacionnan den su man. Despues di mas di un aña, nan no a completa e proceso, no a presenta solucion y awor nan ta busca ken pa culpa. Gobernacion no ta señala dede riba otro. Gobernacion ta tuma decision na bienestar di Aruba. Djis hisa benta baranca sera paso pa tur hende, no ta tuma decision drechi, segun Xiomara Maduro. Gobierno a critica e maneho anterior, pero Presupuesto 2027 ainda ta basa riba e Ley di Integracion Ministerial cu Gobierno Wever-Croes a laga atras. Despues di mas di 500 dia, AVP-FUTURO no a entrega un LIM nobo. Nan ta papia di cambio, di bolter cos, pero ta goberna cu e mesun instrumento cu nan mes a critica. Tin placa pa inverti, pero Gobierno no por ehecuta. Na 2025 AVP-FUTURO a gaba cu tin un suma record di Afl. 74 miyon disponibel pa inversion, pero solamente Afl. 30 miyon a wordo ehecuta: 40%. E problema no ta solamente falta di placa. E problema ta falta di direccion, capacidad y decision. Puntonan cu e Minister di Finansa ta nenga pa investiga y soluciona. Mas Gobierno tarda pa ehecuta, mas caminda, scol, edificio publico y otro facilidadnan ta sigui deteriora. Hospital y AZV ta bou di presion. Siman pasa Hospital a alerta cu mas placa ta necesario, mientras e fondo di AZV ta enfrenta presion creciente. En bes di presenta un plan cla pa garantisa cu cuido medico ta keda pagabel y accesibel, Gobierno ta reacciona solamente ora problema ta explota. Cuido di salud no por wordo goberna cu improvisacion, mester tuma decision. Mientras AVP-FUTURO no por ehecuta su propio presupuesto y no ta fortifica control interno di Aruba, nan kier convence pueblo cu HOFA t’e solucion. Nan ta dispuesto pa entrega parti di Aruba su autonomia financiero, pasobra nan mes no tin confiansa den nan capacidad pa pone cas na orden. Solamente un Gobierno cu no por goberna, ta busca un otro pa goberna p’e. Ora nan wordo confronta, nan ta culpa otro. Si un contract cuestionabel bira publico, nan ta culpa oposicion. Si un proceso keda pega, nan ta culpa Gobierno anterior. Si pueblo protesta, nan ta hunga victima. Si nan no tin contesta, nan ta ataca e persona cu haci e pregunta. AVP-FUTURO a pidi e responsabilidad pa goberna. Nan a pidi voto di pueblo. Nan a priminti pa bolter cos y politica nobo. Anto awor nan ta nenga pa acepta cu poder ta bin cu responsabilidad. Aruba no por sigui wordo goberna cu excuus, manipulacion y panico. Nos tin problema serio den salud, finansa publico, costo di bida, naturalesa, seguridad y funcionamento di Parlamento. E momentonan aki ta exigi liderazgo firme, transparencia y capacidad pa tuma decision. AVP-FUTURO kier bende pueblo cu nan a gana un eleccion, pero gana eleccion no ta mescos cu por goberna un pais. E pregunta cu cada ciudadano mester haci awor ta: Despues di tur loke nos a mira, ainda tin hende cu ta kere cu AVP-FUTURO por goberna Aruba? Aruba no mester mas excuus. Aruba mester un Gobierno cu por goberna, Xiomara Maduro di MEP a conclui.
Crecemento economico modera pa Aruba den e añanan benidero
Banco Central di Aruba (BCA) a publica su “Economic Outlook” di mas recien. E publicacion aki ta contene proyeccionnan economico riba termino corto (2026-2027) y termino medio (2028-2030). Economia di Aruba a crece cu 6,3% den 2025, y ta proyecta di modera na 3,7% den 2026 y 2,3% den 2027. Den 2026, consumo di hogar, sosteni pa stimulo fiscal y crecemento den empleo, probablemente lo sostene crecemento economico. Sinembargo, e mercado di trabou preta ta sugeri cu empresanan por depende mas y mas riba labor importa. Turismo tambe lo contribui na crecemento economico, empuha pa un aumento premira den bishitante. Den 2027, un crecemento mas lento premira den consumo di hogar y turismo lo pisa mas cu un aumento den inversion, resultando den un desaceleracion di crecemento economico. Inflacion probablemente lo acelera for di 0,1% den 2025 pa 2,4% den 2026. E aceleracion aki ta resulta di e tensionnan geopolitico den Medio Oriente, cu lo hisa prijs internacional di petroleo. Consecuentemente, costo di combustible y transporte ta subi, contribuyendo na prijs di gasolin mas halto. Ademas, importacion ta bira mas caro, agregando mas presion inflacionario. Segun cu prijs di petroleo lo baha bek gradualmente, inflacion lo reduci y yega 1,4% den 2027, aunke prijs di cuminda y productonan no relata na energia lo sigui empuha inflacion. Mirando e incertidumbre den mercado di energia, e “Economic Outlook” aki tambe ta considera un scenario desfaborabel di prijs halto di petroleo te fin di 2027. Den e scenario aki, e impacto economico ta limita den 2026, pero ta bira mas pronuncia den 2027, cu crecemento di Producto Domestico Bruto (GDP) real bahando pa 0,4% y inflacion subiendo pa 4,9%. Prijsnan mas halto ta reduci e poder di compra di hogarnan y ta mengua actividad economico. P’e termino medio, BCA ta proyecta cu crecemento lo modera gradualmente, yegando 2,1% den 2028, 1,7% den 2029, y 1,0% den 2030. Sinembargo, e proyeccion ta keda suheto na riesgonan importante, incluyendo desaroyo den demanda turistico, prijs di energia, disponibilidad di labor, implementacion di inversion, politica fiscal, y condicionnan economico y geopolitico global. E publicacion completo ta disponibel riba e website di BCA: https://www.cbaruba.org/document/economic-outlook.

Resumen di relato mensual di juli 2026 ta mustra cu reserva di divisa netto a baha
Den luna di juli 2026, e cantidad di placa den circulacion a baha cu Afl. 201,9 miyon te na Afl. 7.520,9 miyon, compara cu juni 2026. Esaki a resulta for di un bahada den e reserva di divisa netto (-Afl. 224,7 miyon) y un subida den e activo domestico netto (+Afl 22,8 miyon). E desaroyo den e activo domestico netto a wordo causa pa un subida den credito domestico (+Afl. 49,6 miyon) y un bahada den transaccionnan no relata na credito (-Afl. 26,8 miyon). E subida den credito domestico a resulta for di mas credito bancario n’e sector priva (+Afl. 56,6 miyon) y menos credito bancario netto n’e sector publico (-Afl. 7,0 miyon). E expansion den credito bancario n’e sector priva a resulta for di mas credito na empresa (+Afl. 30,8 miyon), hipoteca pa vivienda (+Afl. 14,9 miyon), y credito na consumidor (+Afl. 10,8 miyon). E bahada den credito bancario netto n’e sector publico ta wordo atribui na mas deposito di Gobierno (+Afl. 7,1 miyon). Inflacion E nivel general di prijs, cu ta wordo midi dor di e indice di prijs di consumo, a registra un subida di 2,2% den e luna di juli 2026 compara cu juli 2025. E contribuyente principal n’e aumento aki tabata e categoria “Transporte”. Pa loke ta trata e promedio anual di e tasa di inflacion, esaki a registra 0,7% na juli 2026, compara cu 0,5% na maart 2023. Entrada di Gobierno Entrada total di Gobierno a suma Afl. 139,5 miyon na juli 2026, cual ta Afl. 5,5 miyon mas cu e mesun luna di e aña anterior. Esaki a resulta for di un subida den entrada di impuesto (+Afl. 10,2 miyon) y un bahada den entrada no relata na impuesto (-Afl. 4,7 miyon). E aumento den entrada di impuesto a wordo causa principalmente pa mas entrada for di impuesto riba e asina yama “transfer tax” (+Afl. 4,4 miyon), e asina yama “turnover tax” (B.B.O./B.A.V.P.) (+Afl. 3,1 miyon), y impuesto riba propiedad (+Afl. 2,2 miyon). Di otro banda, entrada for di accijns riba gasolin (-Afl. 2,3 miyon) a baha. Turismo Na juli 2026, e cantidad di turista a registra 160.858 turista, cual ta 18.954 mas bishitante (+13,4%) compara cu na juli 2025. E mercadonan Latino Americano, Norte Americano, y mercado Europeo a crece cu 10.614 bishitante (+44,1%), 7.783 bishitante (+7,2%), y 495 bishitante (+7,9%), espectivamente. E relato mensual completo ta disponibel riba website di BCA www.cbaruba.org
OM ta impone transaccionnan den casonan di traficacion di hende y trabao ilegal
Varios Cita cu Fiscal a tuma lugar den ultimo lunanan aki, den cual Ministerio Publico a impone transaccionnan di te 15.000 florin pa traficacion di hende y trabao ilegal. E transaccionan a wordo imponi contra compania y personanan individual. E sospechonan tabata relaciona cu traficacion di hende. O sea, cu yuda personanan drenta Aruba ilegalmente y ofrece estadia na hendenan cu tabata kedando ilegalmente na Aruba. Sospechosonan a haya multa tambe pa pone personanan traha ilegalmente, esta: Laga hende traha cu no tabata na Aruba legalmente. E hechonan aki ta castigabel den articulonan 2:154 en 2:155 di Codigo Penal di Aruba. Ministerio Pubico ta persigui hende p’e delitonan aki, pasobra nan ta causa daño n’e maneho di Gobierno pa loke t’e parti di combati estadia ilegal y trabao ilegal. E tipo di cosnan ey ta haci cu ta crea un circuito ilegal, cu ta hiba na hopi consecuencia indesea y ta swak fundeshi di comunidad. No solamente personanen stranhero ta keda perhudica, sino tambe e mes comunidad di yiu di tera. Ta masha importante pa tur ciudadano, y dunador di trabao y huurdonan en particular, percura pa nan ta bon informa tocante ley y reglanan riba e tereno aki, prome cu nan pensa pa yuda un persona bin Aruba, pa huur nan estadia y pa tuma nan na trabao. Pasobra, aunke tin cierto situacion cu por wordo resolvi via un Cita cu Fiscal, ta bon posibel tambe cu un sospechoso ta wordo yama pa presenta dilanti Huez.
Opinion di MEP, relaciona cu discurso di fin di aña parlamentario
Sin tin mucho nobo di bista, miembronan di fraccion di MEP, cada uno a duna nan opinion riba e discurso di fin di aña parlamentario. Dangui Oduber: Un aña parlamentario unda cu democracia no a keda respeta. E funcionamento di Parlamento a laga hopi di desea. Edgard Vrolijk: 40 Aña di Status Aparte pero no tin mucho pa celebra e aña aki. Parlamentario Edgard Vrolijk a bay riba comisionnan y con poco reunion tabatin. Endy Croes: Un Parlamento completamente desfuncional. Nos a eligi un Presidente di Parlamento cu no ta funciona. Ken nos ta defende aki den Parlamento? Nos mester controla Gobierno y un Parlamento plat no ta haci esey. Evelyn Wever-Croes: Ora pueblo ta spera liderazgo, Gobierno y coalicion den Parlamento ta duna pueblo: SILENCIO. Hendrik Tevreden: Un Presidente di Parlamento ta un responsabilidad grandi, ora cu pueblo mester di control, ora Gobierno mester keda yama pa duna cuenta. Nos a mira un retraso serio di nos democracia. Rocco Tjon: E trabou di nos tur a keda obstaculisa. Un Parlamento cu no ta funciona ta un peliger pa nos democracia. Shailiny Tromp-Lee: Un comision cu a traha duro, pero por a haci hopi mas. Paso e trabou tabata keda tranca. Ministernan no kier bin ora nan keda yama, departamentonan no ta bin paso nan ta "druk". Deplorabel esaki ta! Ta trata Parlamento como sifuera nos no tin prioridad. Xiomara Maduro: Un Aña Parlamentario special celebrando 40 aña. Pero e ta duna motibo pa reflexiona seriamente riba con Parlamento aki ta funciona. Ora nos ta pensa riba Status Aparte, e no ta un cambio constitucional, ta hopi derecho nos a haya incluyendo nos propio Parlamento. Parlamento no ta cuestionando, Parlamento no ta yama reunion. Kico nos ta celebra anto?

Acuerdo nobo ta fortalece supervision aeronautico
Minister di Turismo, Transporte y Labor, mr. Wendrick Cicilia, a anuncia cu orguyo cu dia 7 september ultimo el a firma un acuerdo entre Departamento di Aviacion Civil di Aruba (DCA-A) y Autoridad di Aviacion Civil di Republica di San Marino (SM-CAA). E acuerdo ta representa un paso importante den e compromiso continuo di Aruba pa mantene e normanan internacional di seguridad di mas halto den aviacion y pa fortalece su posicion como un centro confiabel pa operacionnan internacional di aviacion. E acuerdo cu a firma ta crea e posibilidad cu avionnan registra na Republica di San Marino por opera comercialmente bou di un Air Operator Certificate (AOC) emiti pa Departamento di Aviacion Civil di Aruba. Esaki ta amplia e posibilidadnan pa operadornan cu un AOC di Aruba pa uza avionnan registra na San Marino, manteniendo supervision regulatorio efectivo y e standard di seguridad di mas halto. E acuerdo ta confirma tambe cu no tin ningun transferencia di funcion of responsabilidatnan regulatorio entre e dos autoridadnan. Dia 15 di mei 2026, Aruba y San Marino ya a firma un acuerdo cu ta permiti avionnan registra na Aruba opera bou di un AOC di San Marino. Hunto, e dos acuerdonan ta crea un marco completo pa facilita operacionnan entre e dos registronan di avion, mientras cu ta garantisa cu e responsabilidadnan di supervision regulatorio ta keda claramente defini pa cada autoridad competente. Minister Wendrick Cicilia a enfatisa cu: "Seguridad den aviacion ta sigui ta un di e prioridadnan mas halto di Gobierno di Aruba. E acuerdo aki ta confirma nos compromiso cu cooperacion internacional y excelencia regulatorio. Dor di fortalece nos colaboracion cu San Marino, Aruba ta amplia su capacidad pa sirbi operadornan internacional den un manera responsabel, mientras cu nos ta mantene cumplimiento estricto cu e standardnan di ICAO y ta fortalece e reputacion internacional di nos sector di aviacion civil." E acuerdo ta valido pa un periodo inicial di tres aña, cu posibilidad di renobacion dor di mutuo acuerdo. Minister Cicilia a conclui cu e firma di e acuerdo ta refleha e vision di e Gobierno di Aruba pa sigui inverti den un sistema di aviacion civil moderno, sigur y respeta internacionalmente, fortaleciendo conectividad internacional, oportunidadnan economico y e posicion di Aruba como un socio confiabel den aviacion mundial.
Guardacosta y CITRO a yuda dos boto piskadó
Diahuebs último Centro di Operacion Marítimo (MOC) di Guardacosta a ricibí un yamada pa asistensia di un boto di piskadó cu tabatin problema cu su motor. N’e momento ey, e boto cu yama Charnelle tabata na altura di Wèstpunt cu dos hòmber local abordo. A base di e notificacion akí MOC a dirigí e helicòpter di Guardacosta p’e localidad di e boto pa por evaluá e situacion. E boto Charnelle no tabatin marifoon (radio VHF) na bordo. P’e motibo ey e dos hòmbernan tabata por a comunicá solamente cu un telefòn celular na bordo pa mantené contacto. E dos hòmbernan a indicá cu nan a pidi amigonan pa bin asistí nan cu un otro boto di piskadó. E boto cu a bin pa yuda Charnelle cu yama Arca, na yegada n’e sitio tambe a hañ’é cu problema y no por a asistí Charnelle mas. Consecuentemente MOC a bolbe dirigi e helicòpter di Guardacosta p’e sitio pa por hisa e dos hòmbernan for di e boto Charnelle. Tambe MOC a yama y dirigí CITRO, un Metal Shark y e avion di Guardacosta pa por duna asistensia n’e boto di piskadó Arca. Na yegada di e helicòpter a hisa e dos hòmbernan di Charnelle na bordo di e helicòpter. Ademas a entrega awa y cuminda n’e dos hòmbernan na bordo di Arca. Despues di un rato e dos hòmbernan na bordo di Arca a logra start e motor di nobo, y como tal nan mes a logra nabega direccion di Playa Piskado. CITRO a bay duna asistencia na Charnelle, y a hiba esaki na Playa Piskado. Guardacosta ta enfatisá e importancia di bon equipo di comunicacion na bordo di un boto. Personanan cu ta nabegá no bay solamente cu un telefòn celular como medio di comunicacion, pasobra esaki no ta suficiente. Den caso cu e telefòn celular faya òf no tin señal òf e bateria a caba, e contakto cu e ocupantenan riba boto por bay pèrdí. Un radio marino (radio VHF) na bordo ta mas confiabel pa mantene contacto cu Guardacosta of otro botonan riba laman na momento di problema. Guardacosta ta consehá tur doño di boto pa mantené nan boto regularmente. Sòru pa bo tin suficiente ekipo di seguridad y rescate na bordo manera: Salbabida, flashlight, kit di promé asistencia, suficiente awa, aparato di paga candela, radio VHF y un telefon celular cargá. Evita cu bo boto ta daña na caminda y cu bo tin un situacion peligroso riba laman cu bo boto y bo pasaheronan. Den kaso cu bo mester di yudansa, bo por tuma contacto cu Gurdacosta riba canal VHF 16, yama e number di emergencia 913, òf manda un mensahe via Whatsapp na 005999 510 0913. Guardacosta ta deseabo un biahe plancentero y sigur.
P’e prome dialogo Aruba Birdlife Conservation a pone condicion pa no reuni den edificio di Gobierno
Minister di Vivienda, Infrastructura, Servicio Interno y Telecomunicacion, drs. Rene (Baba) Herde, a tene un prome encuentro cu Aruba Birdlife Conservation (ABC), cu e proposito pa habri un dialogo y busca punto di encuentro riba e caso cu a wordo posponi. Ambos partido a bay di acuerdo p’e encuentro aki tuma lugar pafo di edificionan di Gobierno, cual a pasa diabierna merdia. Pa Minister Baba Herde e lugar no tabata importante, tampoco e momento di dia, loke tab